Een konijnenhok dat blijft ruiken, is bijna nooit een kwestie van te weinig poetsen. Vaker gaat het om het ritme, de bodembedekking of de grootte van het verblijf. In dit artikel loop je stap voor stap door het schoonmaken van een konijnenhok, inclusief hoe vaak dat nodig is en waar je bij de keutels en de urine op let.
Wat heb je nodig
- Een stevige schep of een stoffer met blik voor natte bodembedekking en keutels
- Een emmer of een afvalzak voor het vuil
- Heet water, een doek en eventueel een harde borstel
- Schoonmaakazijn voor kalkaanslag, de witte harde laag die urine achterlaat
- Verse bodembedekking en schoon hooi
- Een ren of een afgezette hoek waar je konijn kan zitten terwijl je werkt
Tijd: reken op vijf minuten voor de dagelijkse ronde en op twintig tot dertig minuten voor de weekbeurt. Bij een groot verblijf met meerdere etages loopt die weekbeurt naar een half uur op.
Een schep van metaal of hard plastic gaat langer mee dan een dun exemplaar dat door de bodembedekking buigt, bijvoorbeeld een [bol.com: metalen hokschep voor knaagdieren]. Voor de urineplekken werkt gewone [bol.com: schoonmaakazijn 1 liter].
Voordat je begint
Het is verleidelijk om alles in één keer te vervangen, maar dat werkt bij konijnen tegen je. Konijnen markeren hun gebied met geur: met kinklieren onder de kin en met kleine hoeveelheden urine en keutels. Een hok dat na het schoonmaken volledig geurloos is, voelt als onbekend terrein. Dat geeft onrust, en soms gaat een konijn juist opnieuw sproeien om het gebied terug te claimen.
Laat daarom altijd een handvol oud, schoon materiaal terug: een pluk hooi uit het nest of een deel van de nestbol die nog droog is. Wat nat, vies of aangekoekt is, gaat er wel uit.
Het stappenplan
Stap 1: zet je konijn eerst veilig apart
Zet je konijn in de ren, in een afgezette hoek of in een tweede verblijf voordat je begint. Een konijn dat tussen je handen door het hok in en uit springt, maakt het werk langer en vergroot de kans dat je het dier raakt met een schep of emmer. Zet wat hooi en water bij de tijdelijke plek, dan blijft je konijn rustiger.
Stap 2: haal hooi en voer eruit en pak de plasplek als eerste aan
Haal eerst het hooi, het voer en de losse spullen eruit, zodat je zicht hebt op wat echt vuil is. Begin daarna bij de kattenbak of de vaste plasplek. Daar komt de meeste ammoniak vrij, de scherpe geur van afbrekende urine, en die trekt in bodembedekking en hout als je wacht. Bak eerst, rest daarna: dan sleep je geen urine door het hok.
Stap 3: verwijder de natte bodembedekking en de keutels
Schep de natte bodembedekking en de keutels weg, of veeg ze bij elkaar met stoffer en blik. Droge, schone bodembedekking mag blijven liggen als die nog niet plat of stoffig is. Voel wel of de laag eronder droog is, want urine zakt naar de bodem en blijft daar zitten. Sla dat over en je poetst het zichtbare vuil weg terwijl de bron van de geur blijft.
Stap 4: maak de bak en de vloer schoon met heet water
Spoel of neem de bak en de vloer af met heet water. Zit er kalkaanslag op, laat schoonmaakazijn dan tien tot dertig minuten inweken en schrob daarna met een harde borstel. Gebruik geen chloor, geen ammonia en geen sterk geparfumeerd middel. Chloor kan met urineresten reageren en irriterende dampen geven, ammonia lijkt voor een konijn op urine en kan sproeien uitlokken, en parfum belast de luchtwegen van een dier dat met zijn neus vlak boven de bodem leeft. Spoel altijd goed na.
Stap 5: laat alles goed drogen en richt het hok opnieuw in
Laat de bak en de vloer echt droog worden voordat er nieuwe bodembedekking in gaat. Vochtige bodembedekking klontert, gaat sneller schimmelen en ruikt binnen een dag alweer. Vul daarna bij met verse bodembedekking, schoon hooi in de hooiruif en een nieuwe laag in de kattenbak, en leg die handvol oud nestmateriaal terug op de slaapplek. Zet de schuilhut, de bak en de drinkbak op hun vertrouwde plek.
Stap 6: doe elke dag een korte ronde
Loop elke dag langs met een schep en een zakje en haal de natte plekken en de keutels buiten de bak eruit. Vul het hooi bij en verschoon het water. Dit kost vijf minuten en houdt de weekbeurt kort. Sla je het een paar dagen over, dan trekt urine in de bodem en ben je in het weekend een uur bezig.
Hoe vaak is schoonmaken nodig
De vuistregel: natte plekken en keutels dagelijks, het hele verblijf één keer per week. Heb je een groot verblijf waarin je konijn een vaste plasplek of kattenbak gebruikt, dan kan een wekelijkse grote beurt volstaan, mits je die plek elke dag doet. Bij een klein hok of twee konijnen op weinig oppervlak moet je vaker aan de bak.
Gebruik het schoonmaken meteen als controlemoment, want je ziet dan alles bij elkaar: hoeveel keutels er liggen, hoe groot ze zijn, of ze aan elkaar plakken en hoe de urine eruitziet. Keutels van een gezond konijn zijn stevige ronde bolletjes van ongeveer zeven tot twaalf millimeter, en er liggen er veel. Urine mag van kleur wisselen, van geel tot oranje of roodbruin, onder andere door voeding. Bloed ziet er anders uit: losse rode strepen of druppels in plaats van een gelijkmatige kleur.
Als het niet lukt
Je konijn gaat sproeien of negeert de kattenbak
Dit gebeurt vooral na een grondige beurt waarbij alle geur weg is. Leg een handvol oud nestmateriaal terug en zet een paar vuile keutels of een propje urinepapier in de kattenbak, zodat de plek weer als toilet ruikt. Zet de bak op de hoek die je konijn zelf koos, want konijnen verplaatsen hun plasplek niet graag. Blijft een niet-gecastreerd mannetje of een niet-gesteriliseerd vrouwtje sproeien, dan is dat vaak territoriaal gedrag; bespreek met je dierenarts of castratie of sterilisatie hier helpt.
De urine koekt hardnekkig aan
Schrobben helpt hier weinig, inweken wel. Giet schoonmaakazijn op de aanslag, laat het tien tot dertig minuten staan en schrob daarna. Zit het er nog, herhaal het dan in plaats van harder te boenen: krassen maken een ruw oppervlak waarin urine juist beter blijft zitten. Een bak met veel krassen kun je beter vervangen.
Het hok blijft ruiken, ook net na het schoonmaken
Dan zit de oorzaak meestal niet in je schoonmaakwerk. De drie meest voorkomende redenen: te weinig oppervlak, een bodembedekking die vocht slecht opneemt, en een niet-gecastreerd mannetje, waarvan de urine sterker ruikt. Meer ruimte en een dikkere, absorberende laag doen vaak meer dan vaker poetsen.
Wat je bij de keutels of de urine ziet, zit je niet lekker
Bel dezelfde dag je dierenarts bij kleine harde keutels, veel minder of helemaal geen keutels, bij diarree, bij een natte of vieze achterkant en bij urine met bloed erin. Een konijn dat niet eet en geen keutels produceert, kan binnen een dag in levensgevaar zijn, want de spijsvertering moet blijven doorlopen. Wacht dan niet tot morgen. Wat er precies aan de hand is, stelt de dierenarts vast.
