In het schap hangen loopwielen van 12 tot 33 centimeter naast elkaar, met op de verpakking vaak alleen de melding dat ze voor knaagdieren zijn. Toch valt de meeste wielen af op de maat: bij een kleine doorsnede loopt je dier met een kromme rug. Ik zet vier types naast elkaar, met de voor- en nadelen van elk. Daarna weet je welke diameter je nodig hebt.
Waar hangt je keuze van af
Hoe je de juiste diameter bepaalt, en welke wielen je overslaat
Begin bij je dier, niet bij het schap. Meet de lichaamslengte van neus tot staartbasis en houd volgens het LICG minimaal twee keer die lengte aan als doorsnede, zodat de rug recht blijft tijdens het lopen. Een Syrische hamster is 12 tot 16 centimeter lang, dus die ondergrens komt op 24 tot 32 centimeter uit; het LICG noemt voor deze hamsters een doorsnede vanaf 30 centimeter. Dwerghamsters zijn 4 tot 12 centimeter lang en kunnen volgens het LICG in een iets kleiner rad lopen, maar twee keer de lengte blijft de ondergrens. Voor gerbils houdt het LICG tenminste 30 centimeter aan, zodat de gerbil niet te krom loopt. Twee keer de lichaamslengte is dus een minimum, geen streefwaarde: zit je er ruim boven, dan blijft de rug recht, ook bij een dier dat nog groeit.
Dat ruimer beter werkt, komt ook uit onderzoek. In een keuzeproef van Reebs en St-Onge (Laboratory Animals, 2005) kregen Syrische hamsters een wiel van 35 en een wiel van 23 centimeter naast elkaar. Alle tien mannetjes en acht van de tien vrouwtjes liepen het grootste deel van hun afstand in het grote wiel. Kun je kiezen tussen twee maten boven de ondergrens, neem dan de grotere.
Er zijn ook wielen die je overslaat. Het LICG en de Dierenbescherming adviseren een gesloten looprad zonder spijlen, omdat poten tussen spijlen of dwarsstangen kunnen komen. Bij gerbils komt de staart erbij, en die breekt gemakkelijk, dus kies nooit een rad met een opening waar de staart tussen kan. Hetzelfde geldt voor een open achterkant en voor een as die door het loopvlak steekt. Voorlichting adviseert ook een rad zonder standaard, omdat een dier klem kan raken tussen het draaiende wiel en de bevestiging; heeft je wiel wel een standaard, kijk dan naar smalle openingen bij de as en de voet. Tot slot het wieltje dat bij een kooi uit de dierenwinkel zit: dat meet vaak 12 tot 18 centimeter en valt daarmee voor een hamster of gerbil af.
De 4 types, één voor één
Gesloten kunststof loopwiel (Trixie 33 cm)
Een kunststof wiel met een dicht, vlak loopvlak en een metalen standaard. Met 33 centimeter is dit een van de ruimere maten in de gewone winkels.
Houten looprad met kurk (Trixie 28 cm)
Een looprad van onbehandeld hout van 28 centimeter, met een dicht loopvlak van kurk, dat volgens de fabrikant op kogellagers draait.
Schotelwiel van hout en kurk (Trixie loopschijf 30 cm)
Een schuin staande schijf op een gebogen houten steun, ook bekend als flying saucer. Het dier loopt op de bovenkant, zonder zijwand of opening.
Klein kunststof wiel uit een kooiset (Duvo+ 12 cm)
Een kunststof wiel van rond de 12 centimeter, het formaat dat bij veel kooien uit de dierenwinkel zit. Het loopvlak is dicht maar smal.
De 4 types naast elkaar
| Type | Diameter | Materiaal | Loopvlak | Kogellager vermeld | Prijsklasse |
|---|---|---|---|---|---|
| Gesloten kunststof loopwiel (Trixie 33 cm) | 33 cm | Kunststof | Dicht en vlak | Niet vermeld | 20 tot 25 euro |
| Houten looprad met kurk (Trixie 28 cm) | 28 cm | Hout met kurk | Dicht, kurk | Ja | 25 tot 30 euro |
| Schotelwiel van hout en kurk (Trixie loopschijf 30 cm) | 30 cm | Hout met kurk | Dicht en schuin | Niet vermeld | 20 tot 25 euro |
| Klein kunststof wiel uit een kooiset (Duvo+ 12 cm) | 12 cm | Kunststof | Dicht en smal | Niet vermeld | 15 tot 20 euro |
Welke past bij welke situatie
Veelgestelde vragen
Heeft een hamster een loopwiel nodig?
Een hamster of gerbil is van zichzelf actief en legt in de nacht veel meters af. Een wiel is de eenvoudigste manier om dat in een verblijf mogelijk te maken. Zonder wiel moet die beweging ergens anders vandaan komen: een ruim verblijf, een diepe laag bodembedekking, tunnels en klimwerk. Kun je dat bieden, dan kan een dier zonder wiel.
Hoe maak je een loopwiel schoon?
Haal het wiel eruit, veeg de droge bodembedekking eraf en spoel het loopvlak af met warm water. Laat het volledig drogen voor je het terugzet, zodat er geen vocht in de as of het hout blijft zitten. Gebruik geen schoonmaakmiddel met een sterke geur. Hout en kurk drogen langer, dus een tweede wiel is handig.
Wat doe je als je dier het wiel niet gebruikt?
Kijk eerst naar de plek: een wiel dat wiebelt, kantelt of half in de bodembedekking staat, wordt vaak overgeslagen. Zet het op een vlakke ondergrond bij de slaapplek en geef je dier een week of twee. Blijft het wiel onaangeroerd, probeer dan een ander type, bijvoorbeeld een schotelwiel in plaats van een wiel met zijwand. Beweegt je dier ook verder weinig, bel dan de dierenarts.
Kan een hamster te veel in het wiel lopen?
Het LICG schrijft dat je het rad beter af en toe wegzet als je hamster er continu in loopt, zodat het dier zich niet uitput. Dat is geen reden om het wiel weg te laten, maar wel om erop te letten. Loopt je hamster de hele nacht door en eet of drinkt hij in de dag weinig, overleg dan met de dierenarts.
Blijft een loopwiel staan in een verblijf met een diepe laag bodembedekking?
Niet vanzelf. Een wiel op een lichte standaard zakt weg of kantelt als de bodemlaag 20 centimeter of meer is. Zet het op een vlakke tegel of een plank net onder het oppervlak, of kies een wiel met een brede, zwaardere voet. Een schotelwiel staat door zijn brede onderkant vaak rustiger in een diepe laag.
Wanneer bel je de dierenarts over het wielgebruik?
Bel de dierenarts bij kale plekken op de poten, of als je dier kreupel loopt of een poot ontziet. Ook een dier dat plotseling niet meer loopt terwijl het dat eerst elke nacht deed, is een signaal om te laten nakijken. De oorzaak kan bij het wiel liggen, maar ook ergens anders; dat is aan de dierenarts.
Deze vergelijking is gebaseerd op productinformatie en de opgegeven maten van de fabrikanten, plus voorlichting van het LICG en de Dierenbescherming over diameter en veiligheid. Ik heb de wielen zelf niet getest en geen geluid gemeten, en prijzen en maten wisselen per merk en per uitvoering.