In de winkel staan open bakken naast bakken met een kap, bakken met een gat in het deksel en elektrische bakken die zelf zeven. Ze doen op papier hetzelfde, maar verschillen in instap, geurbeheersing en hoeveel werk je er per week aan hebt. Het model dat jij prettig vindt, is niet altijd het model waarin je kat zich veilig voelt. Ik zet vier modellen naast elkaar, met de voor- en nadelen van elk.
Waar hangt je keuze van af
Maat en aantal wegen zwaarder dan het model
Voor je kiest tussen open, dicht of elektrisch: de maat van de bak doet meer voor je kat dan het model. De vuistregel is minstens anderhalf keer de lengte van je kat, gemeten van neus tot staartbasis. Veel bakken in de winkel halen dat niet voor een volwassen kat van 4 kilo of meer, en in een te kleine bak kan je kat niet draaien, graven en dekken. Daarnaast geldt de richtlijn aantal katten plus een: twee katten hebben dus drie bakken, verdeeld over verschillende plekken in huis, want katten gebruiken de bak ook om te claimen.
Een kat die de bak mijdt, heeft daar een reden voor, en die is vaker medisch dan mensen denken. Blaasontsteking, kristallen in de urine en pijn bij het instappen komen veel voor en lijken van buiten op onzindelijkheid. Ga dus eerst langs de dierenarts en koop pas daarna een ander model. Is je kat lichamelijk in orde, verander dan een ding per keer, dan weet je wat het verschil maakte.
De 4 modellen, één voor één
Open bak met hoge rand (Trixie Berto)
Een rechthoekige bak met een opklikbare hoge rand of een randframe waar je een zak in klemt. Sommige uitvoeringen hebben een zeef, zodat je de schone vulling van de klonten scheidt.
Gesloten bak met kap (Catit Jumbo Hooded)
Een bak met een afneembare kap en een opening aan de voorkant, meestal met een klapdeurtje en een koolstoffilter in het dak. Onderbak en kap klik je los om te verschonen.
Bak met bovenintrede (Rotho)
Een dichte bak waar je kat via een gat in het deksel in stapt. Het deksel is geribbeld, zodat vulling van de poten valt voordat je kat de kamer in loopt.
Zelfreinigende bak (Litter-Robot 4)
Een elektrische bak die na elk bezoek automatisch zeeft en het afval in een gesloten lade schuift. De uitgebreidere modellen houden bij hoe vaak je kat gaat.
De 4 modellen naast elkaar
| Model | Type | Geurbeheersing | Instap | Onderhoud | Prijsklasse |
|---|---|---|---|---|---|
| Open bak met hoge rand (Trixie Berto) | Open met hoge rand | Beperkt | Lage voorkant | Dagelijks scheppen | 25 tot 45 euro |
| Gesloten bak met kap (Catit Jumbo Hooded) | Dicht met afneembare kap | Goed | Opening aan de voorkant | Dagelijks scheppen | 40 tot 70 euro |
| Bak met bovenintrede (Rotho) | Dicht met bovenintrede | Goed | Via gat in het deksel | Dagelijks scheppen | 30 tot 60 euro |
| Zelfreinigende bak (Litter-Robot 4) | Elektrisch met gesloten lade | Zeer goed | Opstap naar de trommel | Wekelijks reinigen | rond de 700 euro |
Welke past bij welke situatie
Veelgestelde vragen
Hoe vaak moet ik de kattenbak verschonen?
Schep klonten en ontlasting minstens een keer per dag eruit, bij twee katten liever twee keer. Bij een open bak, een gesloten bak of een bovenintrede vervang je klontvormende vulling elke twee tot vier weken helemaal, niet-klontvormende vulling wekelijks. Een zelfreinigende bak zeeft zelf, maar de lade en de trommel maak je wel wekelijks schoon. Gebruik warm water en een middel zonder chloor of ammonia, want die geuren jagen katten weg.
Kan ik van een open naar een gesloten bak overstappen?
Ja, maar doe het in stappen. Zet de kap er eerst op zonder klapdeurtje en laat de bak op dezelfde plek staan. Blijft je kat aarzelen, laat dan een week beide bakken staan; wat je kat kiest, is het antwoord. Naar een bovenintrede of een zelfreinigende bak gaat het net zo, maar duurt het wennen langer.
Welke kattenbakvulling past bij welk model?
Veel katten kiezen zelf voor fijne, klontvormende vulling zonder parfum, omdat die dicht bij het zand komt waarin ze van nature graven. In een open bak scheelt een iets grovere korrel je vulling op de vloer. Bij een zelfreinigende bak ben je gebonden aan wat de fabrikant voorschrijft, meestal klontvormende klei; hout, papier en silica vallen dan af.
Hoe diep moet de vulling in de bak liggen?
Vijf tot zeven centimeter werkt voor veel katten: genoeg om te graven en te dekken, en niet zo veel dat het bij het scheppen alle kanten op valt. Katten die hard graven hebben vaak liever wat meer, en in een gesloten bak of een bovenintrede kun je die extra laag kwijt zonder rommel. In een zelfreinigende bak houd je je aan de streep van de fabrikant, anders zeeft het mechanisme niet goed.
Kan een zelfreinigende bak twee katten aan?
Bij twee katten die niet schrikachtig zijn gaat dat meestal goed, want de bak zeeft na elk bezoek. Vanaf drie katten loop je tegen de inhoud van de lade aan en moet je vaker legen dan een keer per week. Ook dan blijft gelden: een bak per kat plus een extra.
Wanneer moet ik een kattenbak vervangen?
Plastic krast in de loop van de jaren, en in die krasjes blijft geur zitten die je er niet uit poetst. Ruikt de bak na een grondige schoonmaak nog steeds, dan is het tijd voor een nieuwe; bij dagelijks gebruik is dat vaak na twee tot drie jaar. Bij een zelfreinigende bak vervang je meestal alleen de trommel of de afdichting, dus kijk bij de aanschaf of losse onderdelen te koop zijn.
Deze vergelijking is gebaseerd op productinformatie van fabrikanten, de afmetingen van de bakken en ervaringen van gebruikers. Ik heb de modellen niet in een laboratorium getest, en maten, uitvoeringen en prijzen wisselen per merk en per serie.