Voor de ene hond is de auto na een week gewoon, de andere begint al te kwijlen als het achterportier opengaat. Wennen aan autorijden werkt bijna altijd hetzelfde: kleine stappen, veel belonen en niet doorzetten als je hond dichtklapt. Hieronder lees je hoe je die stappen opbouwt, hoe je je hond veilig vervoert en wanneer je er een dierenarts bij haalt.
Wat heb je nodig
- Een veilig vervoermiddel: een transportbox, een metalen reisbench of een autotuig met stevige banden die je aan de gordelsluiting of Isofix-punten vastzet. Kies dit voordat je begint.
- Kleine, zachte beloningen die je hond in één hap wegwerkt.
- Een kleed of deken die al in huis lag en naar thuis ruikt.
- Water en een bakje voor onderweg.
- Tijd. Reken bij een hond die het moeilijk vindt op een paar weken, met sessies van vijf tot tien minuten, één of twee keer per dag. Vindt je hond de auto neutraal, dan kun je binnen een week bij stap vijf zijn.
Voordat je begint
Regel eerst het vervoer, want de veiligheid staat los van de gewenning. Het LICG noemt voor kleinere honden een stevige transportbox dwars op de vloer achter de bijrijdersstoel, een box in de kofferruimte dwars tegen de achterbank, of een goed passend autotuig dat je aan beide kanten vastzet. Voor grotere honden noemt het LICG een stevige metalen reisbench in de kofferruimte, dwars tegen de achterbank aan. Twee dingen raadt het LICG uitdrukkelijk af: je hond los in de auto, en je hond vastmaken aan zijn halsband, omdat hij daarmee bij een noodstop zijn nek kan breken. Gebruik dus altijd een tuig. Een kofferbak met rooster of scheidingsnet kan werken in een grotere auto, maar het LICG waarschuwt tegen vervoer in de kofferruimte van een kleine auto. Zit je hond een keer voorin, zet dan de airbag uit.
Nederland heeft geen aparte wet over het vervoeren van huisdieren. Wel geldt volgens het LICG artikel 5 van de Wegenverkeerswet, dat het verboden is je zo te gedragen dat gevaar op de weg wordt veroorzaakt. Een hond die op je schoot springt of het zicht blokkeert, valt daaronder. Duitsland, België en Frankrijk eisen expliciet dat lading en dieren het zicht en de bediening niet beperken.
Laat je hond nooit alleen achter in een geparkeerde auto als het warm is. Het LICG houdt aan dat de temperatuur in tien minuten al zo’n tien graden kan stijgen, en dat een auto in de zon bij 22 graden buiten binnen een uur rond de 45 graden komt. De KNMvD, de beroepsvereniging van dierenartsen, meldt dat het ook in de schaduw of met een raam op een kier binnen korte tijd levensgevaarlijk warm wordt. Over de getallen verschillen de bronnen, want Dierenkliniek Kenaupark noemt bij 15 graden buiten zelfs ongeveer zeventig graden binnen enkele minuten. De conclusie is overal gelijk: neem je hond mee of laat hem thuis.
Begin bij een pup extra klein. Een jonge hond raakt snel overprikkeld en heeft volgens AniCura een evenwichtsorgaan dat nog niet volgroeid is, waardoor hij eerder misselijk wordt. Twee minuten stilstaan met de deur open is bij een pup van tien weken een volwaardige sessie.
Het stappenplan
Stap 1: laat je hond aan de stilstaande auto snuffelen
Zet de auto op een rustige plek, open het portier en ga er zelf naast staan. Laat je hond zelf beslissen of hij dichterbij komt en gooi af en toe een beloning op de grond bij de auto, nog niet erin. Sla je deze stap over bij een hond die aarzelt, dan train je daarna tegen spanning in en gaat het tempo per saldo omlaag.
Stap 2: laat hem in en uit stappen met belonen
Nodig je hond uit om in te stappen, beloon zodra hij erin staat, en laat hem er meteen weer uit. Herhaal dat een paar keer per sessie. Til hem er niet in en trek niet aan de lijn: een hond die zelf instapt, doet dat de volgende keer sneller. Bij een hoge instap mag je een oprijplank gebruiken. Blijft hij bij de drempel staan, leg dan een spoor van beloningen tot in de auto.
Stap 3: laat hem zijn plek innemen met de motor uit
Zet je hond in de bench of box, of maak het autotuig vast, en laat hem daar even liggen met de motor uit. De handout van de Dierenbescherming over het aanleren van de bench geeft hier bruikbare regels voor: leg een kleed en iets bekends erin, laat de deur eerst openstaan, beloon in de bench en niet erbuiten, en zet je hond er nooit voor straf in. Sluit de deur pas als hij er zonder aarzelen in gaat liggen, eerst een paar seconden, dan langer. Train bij voorkeur na een wandeling, als je hond toch al toe is aan rust.
Stap 4: zet de motor aan zonder te rijden
Start de motor terwijl je hond op zijn plek ligt, laat hem dertig seconden lopen en zet hem weer uit. Beloon een hond die blijft liggen. Geluid en trilling zijn voor veel honden het echte struikelblok, en die kun je hier los oefenen van het rijden. Ga achter het stuur zitten, want je hond moet ook wennen aan het idee dat jij niet naast hem zit. Bouw op tot een paar minuten.
Stap 5: maak een rit van een paar minuten naar iets leuks
Rijd de eerste keer niet verder dan een blokje om, met een bestemming die je hond leuk vindt: het bos, een veldje, een wandeling die hij kent. Zo leert hij dat de auto ergens goed eindigt. Rem en stuur zacht. Bestaat het eerste ritje alleen uit de rit naar de dierenarts, dan leert je hond precies het verkeerde. Doe dit ritje een week lang een paar keer voordat je uitbreidt.
Stap 6: bouw op naar langere ritten met pauzes
Verleng in stapjes: vijf minuten, tien, twintig. Blijft je hond rustig, dan mag je een rit verdubbelen; wordt hij onrustig, dan ga je terug naar de laatste duur die goed ging. Zorg voor frisse lucht en zet je hond niet in de volle zon. AniCura adviseert bij langere ritten ongeveer elke twee uur een pauze van een kwartier, met de gelegenheid om te drinken. Laat je hond niet met zijn kop uit het raam hangen.
Als het niet lukt
Je hond kwijlt of braakt onderweg. Overmatig kwijlen, hijgen en braken zijn volgens AniCura de gewone tekenen van wagenziekte. Ga terug naar kortere ritten die nog net goed gingen en bouw langzamer op. Veel jonge honden groeien er deels uit als het evenwichtsorgaan verder ontwikkelt, maar dat is geen garantie.
Je hond wil niet in de auto. Stop met duwen en trekken en ga terug naar stap één of twee. Kijk ook of het vervoermiddel zelf het probleem is: een box die schuift, een tuig dat knelt of een gladde vloer zijn makkelijker op te lossen dan angst.
Je hond blaft of is onrustig tijdens de rit. Sommige honden worden rustiger als ze naar buiten kunnen kijken, andere juist als het zicht deels is afgedekt. Probeer één ding per rit, zodat je weet wat werkt, en beloon de stille momenten in plaats van te reageren op het blaffen.
Twijfel over voeren voor de rit. Het advies om op een lege maag te reizen komt veel voorbij, maar onze bronnen zeggen iets anders. Het LICG raadt aan geen voeding te geven vlak voor het autorijden. AniCura noemt voor de auto een lichte maaltijd ongeveer twee uur voor vertrek, en alleen bij vliegtuig, trein of boot een langere periode zonder eten. Water mag in beide gevallen gewoon.
Ga naar de dierenarts als je hond bij elke rit braakt terwijl je al weken rustig opbouwt, als hij ook buiten de auto slechter eet of afvalt, of als de angst erger wordt in plaats van minder. AniCura beschrijft dat een dierenarts wagenziekte vaststelt door andere oorzaken uit te sluiten, en dat er medicatie mogelijk is. Wat daarvoor geschikt is, is een gesprek met je dierenarts en niet iets om zelf uit te proberen met middelen uit huis.
